top of page
Ara
  • Yazarın fotoğrafıBerkay KARABAŞ

Profesyonelleşme

Güncelleme tarihi: 28 May

Aile şirketleri, ekonomik ekosistemlerde büyük bir rol oynamaktadır. Ancak, bu tür şirketlerin sürdürülebilirliği, profesyonelleşme ve kurumsallaşma süreçlerine uyum sağlama yeteneklerine bağlıdır. Kurumsallaşma, şirketlerin uzun vadede başarıyı yakalayabilmesi için kritik bir süreçtir. Bu süreçte karşılaşılan zorluklar, şirketlerin büyüme ve gelişim yolculuğunda önemli engeller oluşturabilir. İşte aile şirketlerinde kurumsallaşma sürecinde karşılaşılan başlıca zorluklar, bu zorlukların nedenleri ve çözüm önerileriyle birlikte ayrıntılı bir inceleme:



Aile ve İş Rollerinin Ayrılması


Zorluk: Aile şirketlerinde aile üyelerinin iş rollerinin net bir şekilde belirlenememesi, iş süreçlerinde karmaşaya yol açabilir. Aile içi ilişkiler iş süreçlerine müdahale edebilir ve bu durum profesyonel yönetimi zorlaştırır.

Nedenleri: Aile bağları ve gelenekler, işteki rollerin ve sorumlulukların belirlenmesini etkiler. Aile üyelerinin yetkinliklerine bakılmaksızın, iş pozisyonları aile içindeki statüye göre belirlenebilir.

Örnek: Bir aile şirketi olan XYZ Ltd.'de, yönetim kurulu üyelerinin tamamı aile bireylerinden oluşmaktadır. Ancak, iş süreçlerinde yaşanan anlaşmazlıklar ve performans sorunları nedeniyle, şirketin büyümesi ve profesyonel yönetimi sekteye uğramaktadır.

Çözüm: Aile üyelerinin iş rollerinin ve sorumluluklarının açık bir şekilde tanımlanması, performans kriterlerinin belirlenmesi ve bu kriterlere göre değerlendirme yapılması gereklidir. Aile üyeleri dışında profesyonel yöneticilerin de yönetim kademelerinde yer alması sağlanmalıdır.


Yönetim Değişimi ve Devamlılık

Zorluk: Kurucu liderin ayrılması veya vefatı durumunda, yönetim değişiminin planlanmamış olması şirketin geleceğini tehlikeye atabilir. Bu durum, şirketin sürdürülebilirliğini ciddi anlamda tehdit eder.

Nedenleri: Birçok aile şirketinde, kurucu liderin otoritesi ve liderliği büyük önem taşır. Ancak, liderlik devri ve yönetim sürekliliği planlanmadığı için, kurucunun ayrılması büyük bir kriz yaratır.

Örnek: ABC Tekstil Şirketi'nde, kurucu lider emekliye ayrıldığında yerine geçecek liderin belirlenmemesi, şirketin faaliyetlerinin durmasına ve çalışanlar arasında belirsizlik yaşanmasına neden olmuştur. Bu süreçte, aile üyeleri arasında çıkan anlaşmazlıklar şirketin performansını olumsuz etkilemiştir.

Çözüm: Yönetim değişimi ve devamlılık planlarının yapılması, liderlik devri sürecinin netleştirilmesi ve gelecekteki liderlerin yetiştirilmesi için eğitim programlarının düzenlenmesi gereklidir. Ayrıca, bir aile anayasası oluşturularak bu süreçlerin resmi hale getirilmesi önemlidir.



Profesyonel Yönetim Anlayışının Benimsenmesi

Zorluk: Aile şirketlerinde yönetim pozisyonlarının aile üyeleri arasında paylaşılması, dışarıdan profesyonel yöneticilerin atanmasını zorlaştırabilir. Bu durum, şirketin büyüme ve gelişme potansiyelini sınırlar.

Nedenleri: Aile üyeleri, yönetim üzerindeki kontrollerini kaybetmek istemez ve dışarıdan gelen yöneticilere güven duymayabilirler. Ayrıca, aile üyeleri arasında iş birliği ve uyum sağlanması zor olabilir.

Örnek: DEF İnşaat Şirketi'nde, aile üyeleri dışından bir CEO atanması gerektiğinde, aile üyeleri bu duruma karşı çıkmış ve yönetim pozisyonlarının aile içinde kalmasını istemiştir. Bu direnç, şirketin profesyonel yönetim anlayışını benimsemesini ve büyümesini engellemiştir.

Çözüm: Aile dışından profesyonel yöneticilerin atanması ve yetkilendirilmesi, profesyonel yönetim anlayışının benimsenmesi için önemlidir. Aile üyeleri, dışarıdan gelen yöneticilere güven duymalı ve iş birliği içinde çalışmalıdır. Ayrıca, yönetim kademelerinde aile üyelerinin ve profesyonel yöneticilerin birlikte çalıştığı bir yapı oluşturulmalıdır.


Kurumsal Kültürün Oluşturulması


Zorluk: Aile değerlerinin kurumsal kültüre entegre edilmesi, aile üyeleri tarafından dirençle karşılanabilir. Kurumsal kültürün oluşturulması ve benimsenmesi süreci zorlu olabilir.

Nedenleri: Aile üyeleri, geleneksel değerlerin ve iş yapma biçimlerinin değişmesini istemeyebilir. Yeni profesyonel kültür ve iş süreçleri, aile üyeleri tarafından benimsenmeyebilir.

Örnek: GHI Restoran Zinciri'nde, kurumsal kültür oluşturulmak istendiğinde, aile üyeleri geleneksel aile tariflerinin dışına çıkılmasını eleştirmiştir. Yeni profesyonel şeflerin getirdiği yenilikçi menüler, aile üyeleri tarafından kabul görmemiş ve bu durum işletme kültürünün gelişmesini engellemiştir.

Çözüm: Aile değerlerinin kurumsal kültüre entegrasyonu için açık iletişim ve iş birliği gereklidir. Aile üyelerinin ve çalışanların katılımıyla kurumsal kültür çalıştayları düzenlenmeli ve tüm çalışanların benimseyeceği bir kültür oluşturulmalıdır. Ayrıca, değişim yönetimi süreçleri kullanılarak, yeni kültürün benimsenmesi sağlanmalıdır.


Finansal Şeffaflık ve Kontrol

Zorluk: Finansal şeffaflık ve kontrol mekanizmalarının olmaması, şirketin sürdürülebilir büyümesini engelleyebilir. Aile üyeleri arasında finansal bilgilerin paylaşımı konusunda güvensizlikler oluşabilir.

Nedenleri: Aile üyeleri, finansal bilgilerin dışarıya açılmasından ve kontrol mekanizmalarının oluşturulmasından çekinebilir. Bu durum, finansal yönetimin ve hesap verebilirliğin sağlanmasını zorlaştırır.

Örnek: JKL Otomotiv Yedek Parça Şirketi'nde, finansal raporlar sadece aile üyeleri arasında paylaşılmakta ve dış denetim yapılmamaktadır. Bu durum, şirketin finansal sağlığının doğru bir şekilde değerlendirilmesini engellemekte ve yatırımcıların şirkete olan güvenini azaltmaktadır.

Çözüm: Finansal şeffaflık ve kontrol mekanizmalarının oluşturulması, dış denetimlerin düzenli olarak yapılması gereklidir. Ayrıca, finansal bilgilerin aile üyeleri ve yöneticiler arasında açıkça paylaşılması sağlanmalıdır. Finansal raporlama sistemleri geliştirilerek, finansal yönetim süreçleri iyileştirilmelidir.


İletişim ve Karar Alma Süreçleri

Zorluk: İnformal iletişim ve karar alma süreçleri, profesyonel yönetim için yeterli olmayabilir. Kurumsallaşma sürecinde formal iletişim ve karar alma süreçlerinin oluşturulması gereklidir.

Nedenleri: Aile şirketlerinde kararlar genellikle aile toplantılarında ve informal ortamlarda alınır. Bu durum, kararların resmi olarak kaydedilmemesine ve uzun vadeli stratejik planlamanın yapılamamasına neden olabilir.

Örnek: MNO Perakende Şirketi'nde, önemli kararlar aile toplantılarında alınmakta ve bu toplantılar formal bir yapıya sahip değildir. Bu durum, alınan kararların kaydedilmemesine ve uzun vadeli stratejilerin oluşturulamamasına neden olmaktadır.

Çözüm: Formal iletişim ve karar alma süreçlerinin oluşturulması, alınan kararların resmi olarak kaydedilmesi gereklidir. Yönetim kurulu toplantıları düzenli olarak yapılmalı ve bu toplantılarda alınan kararlar protokole bağlanmalıdır. Ayrıca, karar alma süreçlerinde tüm paydaşların görüşlerinin dikkate alındığı katılımcı bir yaklaşım benimsenmelidir.


Aile Anayasası ve Politikalarının Oluşturulması

Zorluk: Aile anayasası ve politikalarının oluşturulması, aile üyeleri arasında anlaşmazlıklara yol açabilir. Ancak, bu belgeler şirketin uzun vadeli başarısı için kritik öneme sahiptir.

Nedenleri: Aile üyeleri arasında miras paylaşımı, yönetim hakları ve şirket politikaları konularında uzlaşmazlıklar yaşanabilir. Bu durum, aile anayasasının ve politikalarının oluşturulmasını zorlaştırır.

Örnek: PQR Otelcilik Şirketi'nde, aile anayasası oluşturulmak istendiğinde, aile üyeleri arasında miras paylaşımı ve yönetim hakları konusunda anlaşmazlıklar çıkmıştır. Bu anlaşmazlıklar, şirketin kurumsallaşma sürecini yavaşlatmış ve işletme içi çatışmalara neden olmuştur.

Çözüm: Aile anayasası ve politikalarının oluşturulması sürecinde, aile üyeleri arasında açık iletişim ve iş birliği sağlanmalıdır. Profesyonel danışmanlardan destek alınarak, tarafsız bir yaklaşımla aile anayasası oluşturulmalıdır. Ayrıca, aile üyeleri arasında uzlaşma sağlanması için arabuluculuk ve müzakere süreçleri kullanılabilir.



Özetle;

Aile şirketlerinde kurumsallaşma süreci, çeşitli zorluklarla dolu karmaşık bir süreçtir. Ancak, bu zorlukların aşılması, şirketin uzun vadeli başarısı ve sürdürülebilirliği için gereklidir. Aile üyelerinin birlikte hareket ederek, profesyonel danışmanlardan destek alarak ve açık iletişimle bu süreci yönetmeleri, kurumsallaşmanın başarısını artıracaktır. Kurumsallaşmış bir aile şirketi, sadece aile bireylerine değil, aynı zamanda çalışanlarına, paydaşlarına ve topluma da büyük katkılar sağlayabilir. Bu nedenle, aile şirketlerinin kurumsallaşma sürecine odaklanmaları ve bu süreci profesyonel bir şekilde yönetmeleri büyük önem taşır.



16 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Comments


bottom of page